De menselijke maat

Stelt u zich voor dat u geen bankrekening kunt openen, niet mag werken, geen huis kunt huren en wekelijks moet melden bij de politie. En als u uw woonplaats wilt verlaten, moet u dat melden. Er is geen enkele kans dat er de komende jaren iets in uw situatie verandert. Het kan zijn dat u nu gedeprimeerd dit verhaal weglegt, maar sommige mensen hebben die luxe niet.

Precies een jaar geleden ontmoette ik Igor uit Apeldoorn. Dit is zijn verhaal.

‘Igor en Galina zijn statenloos. Uitzichtloos zou een betere kwalificatie zijn’

Igor en zijn vrouw Galina hebben geen nationaliteit. Geboren in de Sovjet-Unie maar in 1991 gevlucht nadat Igor weigerde te werken voor de veiligheidsdiensten. Ze kwamen terecht in de VS en Igor werkte zelfs als arts. Ze hadden een baan, een bankrekening en een huis. Tot ze van hun bed werden gelicht en naar hun geboorteplaats Donetsk werden uitgezet. Daar werden ze geweigerd want Donetsk ligt inmiddels in Oekraïne en Igor en Galina hebben geen Oekraïens paspoort. Omdat het vliegtuig een tussenstop had gemaakt in Amsterdam werden ze naar Nederland gebracht. Na een jarenlang zwervend bestaan en verblijf in asielzoekerscentra, waren de juridische procedures op. Maar de situatie van Igor en Galina was onveranderd. Statenloos. Uitzichtloos is een betere kwalificatie.

Vaak vergeet ik het verhaal van Igor. Dan ben ik druk met mijn eigen kleine probleempjes. Maar ik dacht er weer aan toen ik de opmerking van staatssecretaris Menno Snel las dat zijn Belastingdienst te ‘hardvochtig’ had gehandeld door het strikt volgens de wet terugvorderen van kinderopvangtoeslagen. Het ontbrak de Belastingdienst aan een menselijke maat. De overheid had niet alleen met een juridische blik moeten kijken. Het klinkt volstrekt logisch. Je kunt immers nooit alle situaties in een wet vangen. En als je dat wel doet, worden mensen onbedoeld vermalen in het systeem. Denk aan de asielkinderen Lili en Howick die als peuters in Nederland kwamen en na tien jaar dreigden te worden uitgezet naar een voor hen volstrekt onbekend land. Denk aan Igor.

Toch lijkt de overheid zich vaak te laten leiden door angst om af te wijken van de wet en daarmee een precedent te scheppen. Als we deze mensen laten blijven, dan is het einde zoek, toch? Of toch niet? Ik zou graag wonen in een land waar de overheid de menselijke maat hanteert. Menno Snel heeft het al begrepen. Ik stel voor dat we hem benoemen tot staatssecretaris Menselijke Maat. Dan kan hij met zijn nieuwe inzichten de portefeuille Vreemdelingenzaken doorlichten.

Femke de Vries is managing partner bij &samhoud, bijzonder hoogleraar toezicht aan de RUG en oud-bestuurslid van toezichthouder AFM. Reageer via columnist@fd.nl.

Deze column is oorspronkelijk verschenen in het Financieel Dagblad en is voor FD-abonnees ook te lezen via https://fd.nl/auteur/femke-de-vries.

Share and Enjoy:
  • Print
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • email

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *